Kompozit Uçaklar Geliyor

Havayoluyla seyahati daha ucuz, daha keyifli, daha konforlu, havayolları için de daha verimli hale getirecek plastik gövdeli Airbus A350, yolculu seferlere başlamak üzere ilk sahibine teslim edildi.

kompozit-ucak

Avrupalı Airbus, Fransa-Toulouse’daki merkezinde, havacılıkta yeni dönemin kapısını açacak, en verimli uçağı, ilk polimer kompozit gövdeli orta boy, uzun menzilli, çift koridorlu A350-900 modelini ilk müşterisi Qatar Havayolları’nın filosuna törenle emanet etti. Qatar renklerine boyanan uçakla Toulouse semalarında Airbus, Qatar Havayolları, uçak motoru üreticisi Rolls Royce yetkilileri ve dünya medyasından 150 havacılık editörleriyle birlikte bir saatlik ilk uçuşu gerçekleştirenler arasında yer aldım.

A350 VE BOEİNG 787-777 YARIŞACAK

Airbus A350 yakıt verimliliğinde yüzde 25 avantaj sağlarken, yeni motor, yeni gövde, yeni kanat ve yeni donanımlarıyla da her koltuk/kilometre maliyetlerini aşağı çekerek, sınıfındaki alüminyum gövde (777) uçaklara göre yaklaşık yüzde 25 tasarruf sağlayacak. Boeing 787 işletme maliyetinde yüzde 10, yakıt maliyetinde yüzde 20 tasarruf sağlayacağını anons ederek ilk uçuşunu tam 5 yıl önce 15 Aralık 2009’da Japon havayolu ANA’ya yaparak, “Polimer Kompozit Uçak Çağı”nı başlatmıştı. Airbus yetkilileri, A350-900 uçağının koltuk başına rakibi Boeing 787-9’a göre yüzde 9 daha az yakıt tüketeceğini öne sürüyor. Ayrıca operasyon ücretleri de yine koltuk başına 787’ye göre yüzde 10 daha düşük olacak. A350’nin rakibinden 35 koltuk daha fazla kapasiteye sahip olmasının da havayollarına yüzde 10 gelir avantajı sağlayacağı ifade ediliyor.

778 ADET SİPARİŞ ALDI

Airbus A350 şu ana kadar, 41 müşteriden 778 adet sipariş aldı. Qatar 80 adetle ilk sırada onu Singapur ve Etihad izliyor AIRBUS A350’DE 3 TIP UÇAK VAR Airbus A350 ailesi 3 tip uçaktan oluşuyor. A350-900, 3 sınıflı konfigürasyonda 315 kişi kapasiteli. A350-800 ise 270 koltuklu ve ailenin en büyüğü, A350-1000 de 350 kişi kapasiteli olacak. Uçak gövdesinin toplam yüzde 70’i titanyum, alüminyum ve kompozit gibi yeni materyallerden oluşuyor. Bunun yüzde 53’ü ise kompozit polimer. Qatar Airways filosuna giren A350- 900’ün diğer aile üyeleri A350-800’ün 2016’da A350- 1000’in de 2017’de hizmete girmesi planlanıyor.

Rolls Royce motorla uçacak A350’nin fiyatı 295.2 milyon $ A350–900 uçağı Rolls Royce Trent XWB motorlara sahip. Gövdesinin yüzde 53’ünün kompozit olması ve yeni motorlarıyla rakiplerine göre yüzde 25 daha düşük yakıt tüketimi sağlıyor. Sivil Havacılık Organizasyonu kriterlerinde en yüksek 21 desibel ses limitiyle dünyanın en sessiz uçağı sertifikasını alan A350-900’ün fiyatı 295.2 milyon dolar.

Hava seyahatine yeni bir boyut kazandıracak Qatar Havayolları Grubu CEO’su Akbar Al Baker, “Qatar Airways için bu yeni bir dönem” dedi. Airbus Başkanı ve CEO’su Fabrice Brégier, “En son uçağımız A350 XWB, endüstrimiz için bir devrim niteliği taşırken hava seyahatine yeni bir boyut kazandıracaktır’ diye bir ifade kullanarak rakiplerine mesaj vermeyi ihmal etmedi. Qatar Havayolları, son teslim aldığı A350 ile Airbus geniş gövde tüm modellerini (A380- A330-A350) filosunda bulunduran ilk havayolu oldu. Şirket ilk yolculu olarak 2015’in başında Qatar Hamad Uluslararası Havalimanı’ndan Frankfurt’a günlük uçuşlara başlayacak.

YENİ UÇAKTA YOLCU İÇİN NELER VAR?

-Geniş panoramik pencereler ve büyük bagaj alanı var.
-A330 kabini geliştirilerek yapılan A350XWB kabini içinde 4’üncü jenerasyon eğlence sistemi olacak.
-Uçak içi aydınlatma sistemi full LED aydınlatma olacak.
-A350 içinde kabin ekibi yüz tanıma sistemi yer alacak.
-Fırın üzerinde yemek pişirme fonksiyonlarının olması.
-Kokpit camları içeriye güneş almayacak.

uzayda-ingiliz-anahtari

Uzay İstasyonunda Üç Boyutlu Yazıcı ile Anahtar Üretildi

Uluslararası Uzay İstasyonundaki astronotlar e-posta ile gönderilen çizimleri üç boyutlu yazıcıya ileterek ingiliz anahtarı yaptılar. Böylece uzayda ilk defa 3 boyutlu yazıcı ile bir ürün üretildi.

uzayda-ingiliz-anahtari

Böylece ilk kez uzaya e posta yoluyla bir gereç yollanmış oldu. Uzay İstasyonu Komutanı Barry Wilmore bir ‘cırcırlı lokma anahtar’ lazım olduğunu söyleyince, Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi Nasa böyle bir çözüm geliştirdi.

Daha önce bu tür durumlarda uzay istasyonundaki astronotlar ihtiyaçlarının karşılanması için bazen aylarca, bir sonraki ikmal uçuşunu bekliyorlardı.

3 boyutlu yazıcının mimarı olan Made In Space adlı şirketin kurucusu Mike Chen “Uzay İstasyonu Komutanı Barry Wilmore’un bu alete ihtiyacı olduğunu söylediğini duyunca yazıcıdan çıkarılmak üzere bir tane tasarlayıp herhangi bir roketten çok daha hızlı şekilde eline geçmesini sağladık” diyor.

Wilmore üç boyutlu yazıcıyı Uluslararası Uzay İstasyonuna 17 Kasım tarihinde kurmuştu.
25 Kasım günü yazıcıyı ilk kez kullanarak, yazıcı için gerekli bir yedek parçayı üretmişti.
Nasa, astronotların bu teknolojinin kullanılmasıyla artık uzun süreli uzay görevleri sırasında ikmal uçuşlarına daha az bağımlı olabileceklerini söylüyor.

Uzay Araçları İçin Malzeme Seçimi

Dünyaya tekrar girişte yüksek sıcaklığa maruz kalacak uzay araçlarındakullanılabilecek parçalar için uygun malzemeyi seçimi

uzay-araci

Malzeme atmosfere tekrar girdiğinde(1600°C -1700°C) sıcaklığa dayanabilecek

Araçta hasar toleransını sağlayacak şekilde süneklik gerekmektedir. Ayrıca malzeme hafiflik sağlamak amacıyla düşük yoğunlukta olmalıdır.

TiAl ve Ni3Al yüksek sıcaklık dayanımı, oksidasyon dayanımı ve biraz sünekliğe sahiptir.

Karbon veya aramid fiber-matrisli kompozitler oksidasyonu önleme amacıyla kaplanabilir, uzay aracı için uygun tasarım olabilir.

Dökümün Yapısı

Ergitilmiş metalin kalıba dökülür ve katılaşmaya bırakılır. Kalıpta, son şekle sahip döküm parça üretilir.Sıvı halden katılaşan döküm malzemede 3 tür yapı oluşur.

Çil bölgesi : Heterojen çekirdeklenme sonucu döküm yüzeyinde küçük, rastgele yönlenmiş tanelerin oluşturduğu bölgedir.

Sütunsal bölge: Dökümün katılaşması esnasında rekabetçi büyümenin sonucu olarak yönlenmiş oryantasyona sahip uzamış tanelere sahip bölgedir.

Eşeksenli bölge: Geniş yaygınlıkta çekirdeklenme sonucu dökümün merkezinde rastgele yönlenmiş tanelerden oluşmuşan bölgedir.

Döküm yapının oluşma aşamaları:

  1. Çekirdeklenme başlar
  2. Çil bölgesi oluşumu
  3. Tercihli büyüme ile sütunsal oluşum
  4. İlave çekirdeklenme ile eş eksen bölge oluşması

 

1. Çekirdeklenmenin başlaması: Çekirdeklenme ilk olarak soğuk olan kalıp çeperlerinden başlar.  Sıvı metal kalıp çeperlerine temasıyla ilk çekirdekler oluşmaya başlar.

dokum-cekirdek

2. Çil Bölgesinin Oluşumu :  Döküm yüzeyinde dar bir bant halinde rastgele yönlenmiş tanelerin oluşturduğu bölgedir. Kalıp duvarları heterojen çekirdeklenmenin oluşabileceği pek çok yüzey sağlar. Taneler çekirdeklenmeye başlar ve kalıp duvarı boyunca büyür.

dokum-cil-olusumu
3.Tercihli Büyüme İle Sütunsal Oluşum : Belli kristallografikyönde yönlendirilmiş uzun taneleri içerir. Dökümün ısısı kalıp tarafından uzaklaştırıldığında, çil bölgesindeki taneler ısı akışına ters yönde veya dökümün en soğuk bölgesinden en sıcak bölgesine doğru büyür. Taneler kalıp duvarına dik yönde büyürler.

dokum-sutunsal-tane

4. Eşeksenli Bölgelerin Oluşumu : Düşük döküm sıcaklığı, alaşım elementleri veya tane inceltme ile aşılayıcı malzemelerin neden olduğu rastgele yönlendirilmiş taneleri içerir. Sütünsal tanelerin büyümesini durdururlar. Parçanın bir kısmının izotropik davranış göstermesine neden olur.

dokum-eseksenli-tane

Dentritik Büyüme, Dentrit Nedir?

Çekirdeklenme zayıf olduğunda, katı oluşmadan önce, sıvı katılaşma sıcaklığının altında bir sıcaklığa soğur. Bu nedenle aşağıda şekildeki gibi dentritik kollar oluşur .

dentrit

Dentritik büyüme alt soğuyan sıvının katılaşma sıcaklığına kadar devam eder.

Düzlemsel ve dentritik büyüme arasındaki farklılık, farklı gizli ısılara sahip sıvı gölcükleri nedeniyle ortaya çıkar.

Düzlemsel büyümede sıvının içinde bulunduğu kap veya kalıp ısıyı absorbe eder.

Alüminyum'da görülen dentrit
Alüminyum’da görülen dentrit
Gümüş'de görülen dentrit
Gümüş’de görülen dentrit

Katılaşma zamanı büyüyen dentritlerin boyutlarınıda etkiler. Dentrit büyüklüğü ikincil dentrit kollar arasındaki aralık ölçülerek belirlenir. Döküm hızlı katılaştığında ikincil dentrit kollar arasındaki mesafe kısalır. Bunun nedeni ısı transferi için daha az zaman bulunduğundan ergime ısısının atılması ile ilave dentrit kolları ortaya çıkar ve büyür. Daha ince ve yoğun dentritik şebeke, ergime gizli ısısının alt soğuyan sıvıya daha fazla iletilmesini sağlar.

Küçük ikincil dentritik kol aralığı, yüksek dayanım ve iyileştirilmiş süneklik sağlar. Sonuç olarak hızlı katılaşma malzemenin mekanik özelliklerine olumlu yönde etki eder.

İDKA’nın Al döküm alaşımının özellikleri üzerine etkisi
İDKA’nın Al döküm alaşımının özellikleri üzerine etkisi